Hizmet
Çok Dilli ve RTL Ürün Tasarımı
Arapça RTL, İngilizce bir yerleşimin yatay çevrilmiş hâli değildir. Yön; ekranın nasıl tarandığını, menünün ve ilerleme göstergesinin hangi yöne akması gerektiğini, bir ikonun ne anlama geldiğini, formların ve girdilerin nasıl davrandığını, sayıların ve tarihlerin nasıl ele alındığını ve tipografinin ne kadar nefes alması gerektiğini değiştirir. Arapçayı bir çeviri katmanı gibi ele alan ürünler sonunda çevrilmiş gibi hissettirir. Her iki yönü de tek bir bileşen sisteminden tasarlıyor ve kodluyorum; böylece çok dilli bir ürün yavaşça iki ayrı ürüne dönüşmez.
Kimin için
- Türkiye, Körfez ve Avrupa’da Arapça ve İngilizce kitlelere hizmet eden işletmeler
- Arapça sürümü şu anda sonradan eklenmiş gibi duran ürünler
- Yalnızca LTR olarak kurulmuş bir ürüne Arapça ekleyen yazılım ekipleri
- Form, tarih ve sayıların merkezde olduğu hizmet platformları ve rezervasyon akışları
- Arapça ve İngilizce yanında Türkçeye de ihtiyaç duyan şirketler
RTL’de gerçekten değişen şeyler
- Okuma ve tarama sırası; bu da görsel olarak baskın konuma neyin gireceğini değiştirir
- Dille birlikte akması gereken menü, breadcrumb, adım göstergesi ve ilerleme çubukları
- Yönlü ikonlar: oklar, geri ve ileri, chevron’lar ve ileri hareket ima eden her şey
- Form yerleşimi, etiket hizası, girdi davranışı ve e-posta, URL, telefon gibi karışık LTR içerik
- Basitçe aynalanmayan sayılar, para birimi, tarih ve saatler
- Tipografi: Arapçanın rahat okunması için farklı boyut, satır yüksekliği ve ağırlık dengesi gerekir
- Yerleşim yoğunluğu; çünkü aynı içerik iki dilde nadiren aynı alanı kaplar
Nasıl kuruluyor, nasıl taklit edilmiyor
Yön HTML içinde tanımlanır ve mantıksal CSS özellikleriyle yönetilir; böylece arayüz iki kez bakımı yapılması gereken aynalanmış bir stil dosyasıyla değil, kuralla uyum sağlar. Bileşenler bir kez yöne duyarlı yazılır; bu da yeni ekranların kendi RTL turuna ihtiyaç duymadan doğru davranışı devralması demektir. İçerik dil başına ayrı verilerde tutulur, böylece iki sürüm sessizce birbirinden ayrışamaz; dil başına URL’ler doğru hreflang ve kendine referans veren canonical ile eşlenir, böylece arama sistemleri bunları kopya değil, alternatif olarak anlar.
Çok dilli SEO yapısı
- İstemci tarafı dil değiştirici yerine dil başına ayrı, taranabilir URL’ler
- Eşdeğer sayfalar arasında hreflang eşleşmesi ve tanımlı bir x-default
- Her dil sürümünde kendine referans veren canonical
- Görünen içerikle örtüşen dil bazlı meta veriler, Open Graph ve yapılandırılmış veri
- Her zaman ana sayfaya değil, eşdeğer sayfaya düşen bir dil değiştirici
Doğrulanabilir çok dilli işler
Bu yalnızca anlatılmıyor, teslim edilmiş projelerde belgeleniyor. ONE PASS, Suudi Arabistan merkezli bir etkinlik uygulama şirketi için kurulmuş, tam RTL destekli iki dilli (EN/AR) bir site. Mo Al-Asala ise baştan sona RTL çalışan iki dilli (AR/EN) bir mağaza. Bu web sitesinin kendisi de aynı yapıyı kullanıyor: kökte İngilizce, /ar/ altında Arapça, /tr/ altında Türkçe, hreflang ile birebir eşlenmiş hâlde.
Nasıl başlanır
Ürünü gönderin, hangi dillere hizmet etmesi gerektiğini ve bugün Arapçanın var olup olmadığını yazın. Uyarlanması mı yoksa yeniden kurulması mı gerektiği konusunda dürüst bir değerlendirme ve bir başlangıç aralığı alırsınız.
Sık sorulan sorular
Arapça RTL sadece İngilizce yerleşimin aynalanması mı?
Hayır. RTL projelerinin yanlış gittiği yer tam olarak aynalamadır. Yön; tarama sırasını, menü ve ilerleme yönünü, ikon anlamını, form ve girdi davranışını, sayı ve tarih işleyişini, tipografi boyutu ile satır yüksekliğini ve yerleşim yoğunluğunu etkiler. Aynalanmış bir yerleşim genellikle tasarlanmış değil, çevrilmiş bir ürün gibi okunur.
Mevcut ürünümüze Arapça eklenebilir mi?
Front-end ayrı dil rotalarını ve yöne duyarlı stillendirmeyi destekliyorsa çoğu zaman evet. Baştan sona sabit “left” ve “right” değerleriyle yalnızca LTR olarak kurulmuşsa, sonradan eklemek front-end’i düzgün yeniden kurmaktan pahalıya gelebilir. Sizin hangi durumda olduğunuzu, siz karar vermeden önce bir denetim söyler.
İkinci bir dil maliyeti ikiye katlar mı?
Hayır. Ürün yönü, akışlar, tasarım sistemi ve teknik yapı ortaktır. İkinci dil; yöne özgü davranış, içerik ve test için tasarım emeği ekler, ikinci bir ürün eklemez. Baştan planlandığında, sonradan eklemekten çok daha ucuzdur.
Çok dilli URL ve hreflang yapısı nasıl olmalı?
Her dilin kendi taranabilir URL’si, kendine referans veren bir canonical’ı ve diğer dildeki eşdeğer sayfaya işaret eden hreflang etiketi olmalı, ayrıca bir x-default tanımlanmalı. Tek URL’yi koruyan istemci tarafı bir değiştirici, arama sistemlerine tek bir indekslenebilir sürüm bırakır ve diğer dili fiilen gizler.
Türkçe de çalışıyor musunuz?
Evet. İngilizce, Arapça ve Türkçe çalışıyorum ve Türkiye ile Körfez pazarları için birden fazla dilde ürünler kurdum. Bu sitenin Türkçe sürümü de bunun bir örneği.
Arapça ve İngilizcede gerçekten düzgün çalışan bir ürüne mi ihtiyacınız var?
Ürünü ve hizmet etmesi gereken dilleri gönderin. Uyarlama mı yeniden kurma mı gerektiği konusunda dürüst bir değerlendirme ve başlangıç aralığı alırsınız.